Türkiye’deki Arama Kurtarma Kuruluşları

RESMİ KURULUŞLAR

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)
AFAD, afet ve acil durumlarda tek yetkili devlet kurumu olup, afet veya acil durumun niteliği ve büyüklüğüne göre Genelkurmay Başkanlığı, Dışişleri, Sağlık, Orman ve Su İşleri ile ilgili diğer bakanlıklarla gerektiği durumlarda sivil toplum örgütleri ile işbirliği içerisinde koordineli olarak faaliyetlerini yürütmektedir. Başkanlık, illerde doğrudan valiye bağlı İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri ve 11 ilde bulunan Birlik Müdürlükleri vasıtasıyla çalışmalarını sürdürmektedir.

Türk Silahlı Kuvvetleri
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), mevcut hiyerarşik yapısı ve eğitimli personeli ile bütün birliklerini ihtiyaç halinde her türlü arama ve kurtarma faaliyetinde etkin ve koordineli bir şekilde kullanabilecek imkan ve kabiliyete sahiptir. Özellikle arama ve kurtarmaya yönelik TSK bünyesindeki birlikleri Doğal Afetler Arama Kurtarma Tabur Komutanlığı (DAK) ve Jandarma Arama ve Kurtarma Timleri (JAK)’dır. JAK Timleri; kayak pistlerinde emniyet ve asayiş amaçlı devriye, arama ve kurtarma faaliyetleri, hasta ve yaralıları tahliye etme, dağlık ve ormanlık bölgelerde önleyici kolluk ile gerektiğinde suça el koyma görevlerini icra etmek maksadıyla 1998 yılında teşkil edilmiştir.

Emniyet Genel Müdürlüğü
Afet ve acil durumlarda arama ve kurtarma çalışmalarından çok bölgenin emniyete alınması, asayişin sağlanması, enkaz alanlarında yağmanın önlenmesi, arama ve kurtarma personelinin güvenliklerinin sağlanması, afet bölgesine ulaşımı kolaylaştıracak trafik önlemlerinin alınması, önemli devlet dairelerinin ve arşivlerinin korunması, tarihi ve kültürel alanların korunması gibi görevleri üstlenmektedir.

İtfaiye Teşkilatı
İtfaiye teşkilatının yangınla mücadele çalışmalarında temel prensipler, hayat kurtarmak, maddi hasarın önlenmesi ve çevreyi korumaktır. Yangınla mücadelenin yolları; önlemek, korunmak, kurtarmak, malların korunması ve yangının kontrolüdür. Daha sonra yangını söndürmek, ortamı havalandırmak, çevrenin bakımı ve onarımı gelmektedir. Arama ve kurtarma önceliklidir. Bu görevleri yanında, her türlü kaza, çökme, patlama, mahsur kalma gibi teknik kurtarma gerektiren olaylara da müdahale edilmektedir. Arazide, su üstü ve su altında arama ve kurtarma çalışmaları yapmakta ve gerektiğinde ilk yardım hizmeti vermektedir. İtfaiye teşkilatı çalışanlarına eğitim, Afet ve Acil Durum Eğitim Merkezi tarafından verilmektedir.

Kızılay
Kızılay’ın görevleri, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna istinaden hazırlanan 88/12777 sayılı “Afetlere İlişkin Acil Yardım Teşkilatı ve Planlama Esaslarına Dair Yönetmelik” hükümlerince belirlenmiştir. Buna göre başlıca görevleri; acil barınma, acil beslenme, acil yardım desteği, kan ve kan ürünleri, kısmi acil sağlık ve psikososyal destek konularında faaliyet göstermektedir.

Sahil Güvenlik Komutanlığı
09 Temmuz 1982 tarihinde 2692 sayılı kanun kabul edilmiş ve 13 Temmuz 1982 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak Sahil Güvenlik Komutanlığı kurulmuştur.

Arama Kurtarma Derneği (AKUT)
Dernek 14 Mart 1996 yılında “AKUT Arama Kurtarma Derneği” adı altında resmi kuruluşunu tamamlamıştır. 1999 yılından beri Birleşmiş Milletler şemsiyesi altında bulunan Arama Kurtarma Danışmanlık Grubu Uluslararası Arama Kurtarma Danışma Grubu (INSARAG)’ın üyesi olan AKUT, INSARAG standartlarına göre sınıflandırılmış orta seviye ekiptir ve bugün ülke genelinde 36 ekip ile halen hizmet vermektedir.

GEA (Toprak Ana) Arama Kurtarma Ekibi
1994 senesinde Yeni Yüksektepe Kültür Derneği bünyesinde kurulmuş, tamamı gönüllü üyelerden oluşan bir arama kurtarma, ekoloji ve sosyal kampanyalar grubudur. GEA Ekibi ulusal ve uluslararası alanda yaşamı tehdit eden bütün felaketlerde, afet sonrasında enkaz altında kalmış insanlara ulaşmak için arama kurtarma operasyonları gerçekleştirmekte, ihtiyaç halinde afet bölgesinde tıbbi ve insani yardım faaliyetleri sürdürmektedir. GEA 1999 senesinden beri INSARAG üyesidir.

Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri (UMKE)
UMKE ulusal ve uluslararası her türlü afet ve olağandışı durumlarda afetzedelere medikal kurtarma yapmak amacıyla kurulmuş özel donanım ve özel eğitimlere sahip, tamamı sağlık çalışanlarından oluşan ekiplerdir. UMKE’nin diğer kurtarma ekiplerinden farkı, personelinin sağlık çalışanlarından oluşması, resmi olarak Sağlık Bakanlığı tarafından desteklenmesi ve Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulan yönergeye esas olarak çalışması ancak tamamen gönüllülük esasına dayanmasıdır.

SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ

Arama Kurtarma Derneği (AKUT)
Arama Kurtarma Araştırma Derneği (AKA)
Bursa NAK Arama Kurtarma
GEA Yeni Yüksektepe Arama Kurtarma Ekoloji Grubu
Üniversite Toplulukları

Dünya’daki Arama Kurtarma Kuruluşları

Uluslararası Arama Kurtarma Danışma Grubu (INSARAG)
Üye ülkelerin resmi afet müdahale kurumları ile arama kurtarma çalışmalarında yer alan sivil toplum kuruluşları ağıdır. Grubun amacı; üyelerinin, ihtiyaç olan bölgelere hızla ulaşmalarını ve verimli bir çalışma gerçekleştirmeleri için gereken koordinasyonu sağlamaktır.

Küresel Afet Alarm ve Koordinasyon Sistemi (GDACS)
Birleşmiş Milletler şemsiyesi altında yapılanmış bir işbirliği çerçevesidir. Tüm dünyadaki afet yönetimi ve afet bilgi sistemlerini içerir, amacı büyük afetler sonrasında ilk etapta oluşan bilgi ve koordinasyon boşluğunu doldurmaktır.

Ulusal Arama ve Kurtarma Birliği (NASAR)
NASAR 1972 yılından beri varlığını sürdürmektedir. Başlangıçtan itibaren hızla büyüyen NASAR tüm arama kurtarma gönüllülerini temsil etmeye başladı ve halen Devlet Arama ve Kurtarma Koordinatörleri Komitesi (SSARCC ) tarafından desteklenmeye devam etmektedir.

Japonya Özel Kurtarma Ekibi (SRT)
Japonya Sahil Güvenlik biriminin seçkin arama ve kurtarma ekibidir. Ekip özel deniz kazaları ve afetlere yanıt vermek için Ekim 1975 yılında kurulmuştur. 1986 Nisan’ında kalıcı konum olarak Haneda Şehri Özel Kurtarma İstasyonuna kaydırılmıştır. SRT, ülke çapında arama ve kurtarma çalışmalarını yürütmek için hazır, sofistike ve özel bilgi ve becerileri sahibi üyelerden oluşur.

Kaynak: Artvin Çoruh Üniversitesi ,Doğal Afetler Uygulama ve Araştırma Merkezi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi Cilt:3 ∙ Sayı:1 ∙ Sayfa:56-63 ∙ Ocak 2017